Marije van Bommel, docent aan de popacademie, is de winnaar van Duurzame Docent 2019 in de categorie MBO:

"Artiesten moeten beseffen dat ze met muziek harten kunnen veroveren en de boodschap kunnen verspreiden."

Een duurzame toekomst begint met duurzaam onderwijs. Daarom riep de Coöperatie Leren voor Morgen ook dit jaar weer docenten op hun verhalen te vertellen. Uit 77 inzendingen koos de jury drie docenten die zich Duurzame Docent 2019 mogen noemen. Hier lees je hun verhalen! Vandaag de winnaar in de categorie MBO: Marije van Bommel van de Herman Brood Academie in Utrecht.

Inspireer ook andere docenten en meld jezelf aan als duurzame docent!

Marije van Bommel geeft les in muziekdidactiek en communicatie aan de Herman Brood Academie (HBA), de popacademie in Utrecht. Daar heeft ze ook het keuzedeel ‘Duurzaamheid in het beroep’ opgezet. Bij duurzaamheid in het beroepsonderwijs denken we al snel aan bijvoorbeeld de bouwsector, maar Van Bommel laat ons zien dat er ook in het muziekvak van alles te doen is!

HBA Goes Green
“Het begon met een projectdag over duurzaamheid, nu vier jaar geleden. Die heette ‘HBA Goes Green’ en dat was eigenlijk het eerste moment dat ik echt de ruimte kreeg om hier iets mee te doen. En zo’n projectdag, of bijvoorbeeld Dag van de Duurzaamheid, kan een heel goed begin zijn, want dan heb je een reden om als school het thema een keer goed neer te zetten.” 

Tijdens de projectdag gingen ze per discipline aan de slag. De managementstudenten verdiepten zich in green riders (een rider bestaat uit de wensen en benodigdheden van een artiest). Ondertussen maakten de technici een energy floor: een dansvloer waarmee energie opgewekt wordt. Ook werden er instrumenten gemaakt van gerecycled materiaal, was er een workshop in maatschappelijk betrokken rappen en was er een Green Machine, waarmee het publiek op een fiets kan trappen om de benodigde elektriciteit voor een optreden op te wekken.

Met muziek verover je harten
Van Bommel organiseerde de dag als HBA-docent voornamelijk alleen, maar kreeg hulp van de duurzame artiest Florian Wolff. Al zou ze andere docenten sterk aanraden om zo’n dag met een groepje te doen. Toch was het een groot succes, vooral omdat haar motivatie om studenten te inspireren zo sterk was. “Ik wilde het thema duurzaamheid heel graag binnen deze opleiding introduceren, omdat ik maatschappelijk verantwoord ondernemen heel belangrijk vind en ik dat nog wel miste in de muziekindustrie.”

“De combinatie van denken over de wereld en muziek als emotie is natuurlijk een hele mooie. Ik ben groot fan van Wubbo Ockels’ gedachtegoed en toen hij een aantal jaar geleden overleed, liet hij een manifest achter voor ons waarin hij zei dat we toch heel goed voor dat planeetje moesten gaan zorgen. En met name artiesten, stond er ook in, moeten beseffen dat ze met muziek harten kunnen veroveren en de boodschap kunnen verspreiden. Dat heeft me heel erg geraakt. En dat was ook eigenlijk mijn motivatie om die eerste projectdag te organiseren.”

Duurzaamheid in het beroep
De volgende stap was het opzetten van een keuzedeel over duurzaamheid in het beroep. Dat geeft Van Bommel dit jaar voor de derde keer. Tegen andere docenten in het MBO zou ze willen zeggen: “Het is echt heel leuk om zo’n keuzedeel te starten en duurzaamheid te vertalen naar je eigen vakgebied.”

Met haar studenten heeft Van Bommel het veel gehad over circulaire en duurzame festivals. Ze zag dat er in de festivalwereld al heel veel gebeurde - denk aan eten en drinken, energie, no-waste en merchandise - maar dat dit zich nog niet vertaalde naar de opleiding. “Nu hebben we het er zelfs over om een duurzaam HBA-festival op te zetten.”

Onderdeel van het keuzedeel is dat studenten onderzoek doen en een plan schrijven voor verduurzaming. Dat kan betrekking hebben op het stagebedrijf, maar ook op de eigen band of het eigen artiestschap, denk bijvoorbeeld aan het ontwikkelen van duurzame merchandise. Hier komt ook het project De Wereldband uit voort, waarbij kinderen met muziek leren over klimaatverandering.

Inspirerende voorbeelden
Van Bommel neemt studenten bovendien mee naar inspirerende plekken, zoals de Metaalkathedraal, een ecologisch cultureel centrum in Utrecht. “Als ze dat zien, als ze weten dat er andere manieren zijn, zet dat ze aan het denken.” Om diezelfde reden doen ze met de groep een speurtocht in Utrecht, op zoek naar de duurzame plekken en initiatieven.

“Ik wil vooral de studenten meegeven hoe leuk het is om hiermee bezig te zijn, hoe inspirerend. En dat je elkaar kunt aansteken.” Van Bommel geeft dan ook veel voorbeelden van hoe andere ondernemers bezig zijn met duurzaamheid en welke innovaties er al mogelijk zijn. De website rankabrand.nl helpt bijvoorbeeld om inzicht te krijgen in de duurzaamheid van merken.

Tips van de Duurzame Docent
We eindigen met een aantal inspirerende tips van Van Bommel voor andere docenten die graag met duurzaamheid aan de slag willen in hun lessen.

  • Kijk met de klas de documentaire Our Planet van David Attenborough. “Leren door emotie is heel belangrijk. Ook kinderen en jongeren kun je aan het denken zetten door zo’n film te kijken.”

  • Neem leerlingen of studenten mee naar buiten. “Ga maar echt de wereld en de natuur in, in plaats van altijd maar in een lokaal.”

  • Geef voorbeelden van leuke, duurzame alternatieven. “Laat het innovatieve en creatieve zien. Klimaat en alles wat erbij komt kijken heeft natuurlijk een negatieve context, want we moeten dingen inleveren, maar je kunt het wel leuk maken.”

  • Beloon duurzaam gedrag. Van Bommel introduceerde bij haar studenten de Eco Coin, die je kunt verdienen door duurzaam te handelen. “Het belangrijkste is dat het in je systeem komt en daar kunnen wij onderwijsmensen heel veel aan bijdragen.”

  • Als je als docent niet weet waar te beginnen raadt Van Bommel aan: “De Sustainable Development Goals zijn daarvoor heel fijn. Je kunt er één of een paar adopteren en dan kies je activiteiten die daarbij aansluiten.”

  • Zoek de samenwerking. Studenten van de HBA verzorgen bijvoorbeeld de muziek tijdens duurzame activiteiten. “Wij kunnen met muziek op veel plekken komen. Kijk als opleiding waar je kunt aansluiten.”

  • Zoek mede-docenten op om samen met duurzaamheid aan de slag te gaan. Dat kan binnen je eigen team, maar je kunt je natuurlijk ook aansluiten bij Teachers for Climate, zoals Van Bommel deed. “Vaak hoor ik dat docenten wel wat willen doen, maar er alleen voor staan. Het is fijn om dit samen te kunnen doen.”

 

 Lees hier de verhalen van andere docenten